मनाचा वॉर्डरोब

                                                                                                                                                                                  ...

ठाव नाही घेतला केव्हा मनाचा भरवसा द्यावा तरी कोणी, कशाचा ? कासवे हसतात आता शर्यतीला जन्म हा म्हणतो नको, वंशज सशाचा नावही बहुधा पुढे बुडणार आहे, नेमका करणार तू धावा कुणाचा ? केवढी जादू तुझ्या हातात आहे, नाचवत आहेस घोडा कागदाचा चिंब भिजलो केवढे छत्रीत आपण दोष नाही त्यात काही पावसाचा रंगली बागेत चर्चा ही दिवसभर काढला काटा कुणी रात्री फुलाचा ? काळजी घे नीट आता आपलीही काळ आहे फार उलट्या काळजाचा ... ~ अनिल विद्याधर आठलेकर

    पर्बा हा काही तसा पिढीजात गवंडी नव्हे, पण परिस्थितीला त्याला दुसरं काही बनवणं शक्य नसल्यामुळे गवंडी बनवलं असावं. पर्बाचं नाव खरं तर प्रभाकर पण नाव केंडून घेण्याच्या पद्धतीमुळे तो गावभर पर्बा या नावानेच ओळखला जात असे इतका की स्वतःच खरं नाव जवळजवळ विसरूनच गेला होता. पर्बाला जन्माला घालत असताना परमेश्वर बहुधा फेसबुक वापरत असावा अन्यथा इतक्या ठिकाणी डागडुजी बाकी राहिली नसती यामुळेच की काय परिस्थितीने त्याला दुसऱ्यांच्या घराची डागडुजी करण्यासाठी घडवले असावे. पर्बाला इकडून तिकडून ऐकलेले भारी भारी शब्द वापरायची खूप आवड मग भले त्या शब्दाचा अर्थ माहिती असो वा नसो. असाच कुठेतरी पर्बाला 'विनामूल्य' हा शब्द सापडला असावा. एकदा का एखादा शब्द सापडला की त्याचा पुरेपूर वापर करण्यात नंतर परबा अजिबात कसर ठेवीत नसे, याबाबतीत साक्षात कर्णही त्याचा हात धरू शकला नसता . एकदा आमच्या घरच्या ओट्याचं काम निघाल्यामुळे आम्ही पर्बाला बोलावलं. आईने त्याला विचारलं: ''पर्बा, ओट्याचा काम करूंचा आसा, येशीत काय रे?'' प्रश्न विचारला गेल्यावर नेमक्या त्याच प्रश्नाचं उत्तर पर्बाकडून येईल याची काही...

  “बाबी..भटजी येव्क नाय हत आजून, खय रवले बघ रे ..” “बाबी .. गणपती पाटार ठेय रे ..” “बाबी .. घरकारणीक बरा नाया, वायच डॉक्टराक बोलवन हाड रे ..” “बाबीभावजी.. मोटर बंद पडलीहाशी वाटता, वायच बघा ओ..” “बाबीकाकानू.. आकाशकंदिल बनवन देवा मओ...” दिवसभर गावातल्या न्हान झिल्ग्यापासून ता म्हाताऱ्या-जाणत्यापर्यात हडे नायतर थडे बाबी नावाचो जप निसतो चालू आस्ता आणि बाबी पायाक चाका लावल्यावरी फिरत आस्ता. ह्या आता रोजचाच झाला हा, इतक्या की जर बाबी नस्लो तर खयच्याय मोठ्या कामाक जान्तेसुद्धा हात घालूक बघूचे नय अशी परस्थिती. बाबूराव सीताराम मोचेमाडकर उर्फ बाबी .. चांगल्या सा फुट उभ्या –आडया पसारलेल्या आंगार पोटाक खिसो आसनारा हातकाप्या आंगातला, खाली जमनिची चौकशी करत चलणारा सुती धोतार, डोक्यार वार्याान उडान जानंत नाय म्हनान जसो काय पुरावो देवच्यासाठी रव्लेले केस आणि दुष्काळात पानी गावला नाय म्हनान वाढाक नाय म्हणणार्यान पिकासारे दाढीचे खुटे असो अवतार आसनारो म्हापुरूस दिसलो की समजान जायचा .. होच तो बाबी ! तुम्ही तेच्याकडे बघीत रव्ल्याचा तुमच्या लक्षात येवच्या आधी तुमच्या कानार हाक येतलीच .. ...

           " आसय काय गे घरात ?" बाहेर धोधो पडणार्‍या पावसाच्या सरींबरोबर च कोसळत एक आवाज भिंतींच्या मर्यादा ओलांडत बेबीआज्जीच्या कानापर्यंत येऊन पोहचला. " भर दुपारी दत्त म्हणून कोण नेमका दरवाजात आलाय देव जाणे ," असं पुटपुटत बेबीआज्जी पुढच्या दारी आल्या. " मुकुंदा ? अरे , आज कसा काय वेळ गावला तुज इकडे यायस ?" आज्जीने आश्चर्यानं विचारलं. मुकुंदा ! वर्तुळाशी स्पर्धा करेल असं गोल तुळतुळीत डोकं , गाठ मारून ठेवलेली लांबलचक शेंडी , धारदार नाक , जाड भिंगांच्या आडून भिरभिरणारे शोधक डोळे , अंगात कोणीतरी फारीनवरून आणलेला कोट आणि ढोपरापर्यंत येणारं धोतर सावरत डाव्या हातात छत्री आणि उजव्या हातात आपलं चंबूगबाळं असं एकूण ध्यान असणारा हा साठीपार माणूस म्हणजे शेजारच्या गणू गोर्‍याचा एकुलता एक कुलदीपक. गोर्‍यांच्या घराचं घरटान झालं तरी मुकुंदा अजून इथे येतोच , नेहमी नाही पण अधूनमधून. " आलो असाच आपला. तू कशी हास ? बरी मगे ? मुकुंदा तसा सहजासहजी दाताला लागणारा गडी थोडाच होता ? त्याने लगेच प्रतिप्रश्न केला.   " मज काय धाड भरतेय ? मी आहे बरी. तू व...

आज सकाळी जरा लवकरच जाग आली. खरं तर काल विधानपरिषदेचा निकाल अतिशय रंगतदार झाल्यामुळे की फेसबुकी विचारजंतांच्या पोस्टस् वाचण्याच्या हुक्कीमुळे कोण जाणे. आमच्या कोकणात साधारणपणे राजकारण हा तोंडी लावायचा विषय असतो. म्हणजे खिशात दाणा नसला तरी आम्ही अमेरिकेच्या अध्यक्षाला सद्दाम हुसेनविरुद्ध काय करायला हवं होतं, हा सल्लाही न विचारता देऊन टाकतो, पण ही चर्चा घरात करण्यात अर्थ नसतो. त्यासाठी गावातलं एखादं टपरीवजा हाटेल, पार किंवा गेला बाजार पडक्या घरटानाची जागाही चालते. तिथे मग आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्र भरतं. विषय वैज्ञानिक असो वा राजकीय, मत ठोकून द्यायला आपल्या बापाचं काय जातंय, हा एकूण खाक्या! अशावेळी दूध घातलेला असला तर ठीक नाहीतर कोरा चहाही चालतो पण चर्चा मात्र फक्कड, अगदी शंभर नंबरी! गेल्याच आठवड्यातली गोष्ट सहज म्हणून पेपर आणायला नाक्यावरच्या राजू भुस्कुट्याकडे गेलो तर तिथे बाबी खोत दत्त म्हणून उभा. दोघांची घनघोर चर्चा चालू होती. “बाबी, तुम्हास काय वाटते? कोरोनाची पुढची लाट येईल काय हो?” राजून बॉल टाकलान. “शिरा पडली! कोरोना-फिरोना आता काय येत नाय, तो गेला कंटाळून. आता सगळे आपल्या मन...